Minnst þúsund manns voru handteknir í mótmælum víðs vegar um Frakkland laugardaginn 24. október 2026, að sögn Laurent Nuñez innanríkisráðherra. Franska innanríkisráðuneytið telur um 410 þúsund hafa komið saman um land allt en verkalýðssambandið CGT segir þátttakendur hafa verið nær 800 þúsund.
Í París telur lögregla 110 þúsund hafa tekið þátt en CGT segir þau hafa verið um 250 þúsund. Opinbera talan fyrir landið allt er lægri en um síðustu helgi, en þá töldu stjórnvöld um 550 þúsund hafa mótmælt. Frá því er greint í umfjöllun visir.is um mótmælin.
Öldin hófst meðal nemenda
Mótmælin eru liður í öldu fjölmennra samkomna sem hófst meðal framhaldsskólanema vegna slæms ástands á skólabyggingum, skorts á kennurum og fjárskorts í menntakerfinu. Síðan hafa verkalýðsfélög, gulvestungar og aðrir hópar bæst við.
Kröfurnar beinast nú einnig að hækkandi framfærslukostnaði, ójöfnuði og niðurskurði í opinberri þjónustu. Þannig hefur deilan vaxið úr málefni skólanna yfir í almennan óánægjuþyt um kjör og stjórnsýslu.
Átök undir lok göngunnar í París
Meginhluti göngunnar í París fór friðsamlega fram samkvæmt umfjöllun breska ríkisútvarpsins. Átök brutust hins vegar út þegar gangan nálgaðist endastöð sína við Porte de Vincennes síðdegis.
Lögregluyfirvöld í París segja að meira en 500 manns, sem þau kalla skemmdarvarga, hafi ráðist gegn lögreglumönnum á Cours de Vincennes. Mótmælendur köstuðu hlutum að lögreglu, sem svaraði með táragasi og vatnsbyssum.
Mótmælendur segjast ætla að halda áfram þar til Emmanuel Macron forseti bregst við kröfum þeirra.
Þeir sem ræddu við breska ríkisútvarpið segja deiluna ekki aðeins snúast um menntakerfið heldur einnig um ójöfnuð, framfærslukostnað og réttinn til að mótmæla.
Fingur misstur í Toulouse
Áflog urðu einnig í Toulouse, Marseille, Lyon, Nantes, Grenoble, Strasbourg, Lille og fleiri borgum um allt landið. Í Toulouse slasaðist einn mótmælandi mjög alvarlega á hendi undir lok göngunnar.
Sjúkraliði sem aðstoðaði manninn sagði við fréttaveituna AFP, sem Le Parisien vitnar í, að hann hefði misst nokkra fingur þegar sprenging varð skammt frá honum. Ekki hefur verið staðfest hvers eðlis sprengingin var.
Tveir mótmælendur hafa þegar misst hönd í mótmælunum síðustu vikur. Fimmtán ára nemandi missti hönd við skóla í Lens 5. október og annar mótmælandi varð fyrir sams konar áverkum í Saint-Étienne 17. október. Notkun lögreglu á hvellsprengjum hefur verið eitt helsta deilumálið í mótmælunum.
Brot gegn bönnum víða um land
Í Nantes höfðu yfirvöld bannað mótmæli í miðborginni en þó var fjölmenni á götunum. Ouest-France telur á bilinu tíu til fimmtán þúsund hafa tekið þátt þegar mest lét.
Mótmælendur brutust inn á svæðið þar sem samkomur höfðu verið bannaðar og lögregla beitti táragasi, hvellsprengjum og vatnsbyssum til að dreifa hópnum. Níu höfðu verið handteknir þar síðdegis.
Í Rennes gengu um 11.500 manns samkvæmt lögreglu þrátt fyrir bann við samkomum í miðborginni, og táragasi var síðar beitt þar. Í Strasbourg telur lögregla 6.600 hafa tekið þátt en CGT 15 þúsund. Þar myndaðist auk þess óskráð ganga um 1.500 manna og átök brutust út við lögreglu.
Í Marseille telur lögregla 17 þúsund hafa gengið en CGT 50 þúsund. Gangan fór að mestu friðsamlega fram þar til minni hópur reyndi að brjótast í gegnum lögreglulínu við Porte-d'Aix. Lögregla beitti þar táragasi.
Macron kallar eftir stillingu
Macron ræddi í gær í fyrsta sinn beint við fulltrúa mótmælenda úr röðum framhaldsskólanema. Forsetinn sagðist meðal annars telja þörf á grundvallarendurskoðun á Parcoursup-kerfinu, sem notað er við inntöku í háskóla.
Nemendahreyfingarnar sögðu fundinn þó ekki nægja og hvöttu til áframhaldandi mótmæla. Þær eiga að funda með Sébastien Lecornu forsætisráðherra á mánudaginn.
Mikill fjöldi mótmælti einnig á götum Brussel, Mílanó og Tírönu, höfuðborgar Albaníu, sama dag.
Hvað liggur að baki?
Frakkland hefur lengi búið við spennu milli miðstýrðrar stjórnsýslu og kröfu borgaranna um beint samráð. Mótmælin í haust eru ekki fyrsta bylgjan sem hefst meðal nemenda og stækkar svo út í verkalýðshreyfinguna. Sú fyrri, fyrir rúmum áratug, endaði með umbótum sem gengu skemmra en kröfurnar gerðu ráð fyrir.
Nú er staðan önnur að því leyti að kröfurnar eru dreifðari. Menntakerfið, framfærslukostnaður og rétturinn til að mótmæla eru orðin eitt mál í augum margra. Slík samsöfnun krefst skýrra svara frá stjórnvöldum, annars heldur eldurinn áfram að loga undir yfirborðinu.
Á mánudaginn mæta fulltrúar nemenda á fund forsætisráðherrans. Þar liggur fyrsta raunverulega prófraunin. Verði ekkert af svörum er líklegt að göturnar fyllist aftur, og þá ekki aðeins í París.
Algengar spurningar
Hversu margir tóku þátt í mótmælunum?
Innanríkisráðuneytið telur um 410 þúsund hafa tekið þátt um land allt en CGT segir þátttakendur hafa verið nær 800 þúsund. Í París telur lögregla 110 þúsund en CGT 250 þúsund.
Hversu margir voru handteknir?
Að sögn Laurent Nuñez innanríkisráðherra voru þúsund hið minnsta handteknir í mótmælum dagsins.
Hvað varð til þess að mótmælin hófust?
Bylgjan hófst meðal framhaldsskólanema vegna slæms ástands á skólabyggingum, skorts á kennurum og fjárskorts í menntakerfinu. Síðan bættust verkalýðsfélög, gulvestungar og aðrir hópar við.
Hvað gerist næst?
Nemendahreyfingarnar funda með Sébastien Lecornu forsætisráðherra á mánudaginn. Þær hafa þegar sagt fundinn við Macron ekki nægja og hvatt til áframhaldandi mótmæla.